Scribaat Classis INFO

Dhr. J.J. Kooi

Kaakstraat 10

9981 BG Uithuizen

Contactadres:

scriba@classis-winsum.nl

 

ACTIVITEITENAGENDA GEMEENTEN

Classicale Vergaderingen:

Agenda: 16 mei 2013

 

Contactadres website:

info@classis-winsum.nl

 

Samenvattend verslag van de bijeenkomst van 24 mei 2012 over de clustering van gemeenten in de classis Winsum,
georganiseerd door de classis en de classicale commissie regionalisering en revitalisering, o.l.v. mw. ds. B.B.Wolters, mw. dr. H.A.H. Maat, ds. G.J.van de Lagemaat en ds. P. Beintema

Aanwezig:

Noord/Zuidwolde (HG), Zuidwolde (GK), Winsum (PG), Sauwerd-Wetsinge-Adorp (PG), Baflo (PG), Warffum (PG), Garmerwolde-Thesinge (PG), Stedum (GK), Stedum-Ten Post- Wittewierum-Lellens (HG) Westeremden, Ten Post (GK), Ten Boer (GK), Ten Boer-Woltersum (HG), , Middelstum (PG), Huizinge (HG), Bedum (PG), Onderdendam (GK), Bedum-Onderdendam (HG), Halfambt (PG), Ulrum (HG), Ulrum (GK), Zoutkamp (PG), Uithuizen (PG), Roodeschool (PG), Zandeweer (HG) Kantens (PG), Usquert (HG) en Leens/Mensingeweer (PG).

Afwezig: Uithuizermeeden (PG), Bedum-Onderdendam (HG)

1. Plenaire gedeelte

In het eerste gedeelte van de avond wordt door de leden van de commissie R&R nogmaals uitgelegd waarom de classis aan de slag wil met het clusteren van gemeenten. Het idee is dat de gemeenten binnen een cluster met elkaar gaan samenwerken op verschillende vlakken van het kerkenwerk. De commissie denkt dat het noodzakelijk is om nu al stappen te gaan zetten op het gebied van samenwerking, omdat er op dit moment nog ruimte is om te pionieren en af te tasten waar de mogelijkheden en onmogelijkheden van samenwerking liggen.
Je kunt samenwerking makkelijker vormgeven omdat het kan en je er de meerwaarde van inziet, dan wanneer het niet meer anders kan en je door de omstandigheden wordt gedwongen. Ervaringen uit het verleden laten zien dat gedwongen samenwerken niet gemakkelijk is en vaak pijn oplevert bij de verschillende deelnemende partijen.
Door vroegtijdig met elkaar om de tafel te gaan zitten en te kijken waar samenwerking vruchtbaar kan zijn, hopen we problemen rond gedwongen samenwerking vóór te blijven en de zelfstandigheid van de verschillende gemeenten binnen de clusters zo lang mogelijk te kunnen waarborgen.

De uitleg van de commissie roept de nodige vragen op bij verschillende gemeenten. De één vraagt zich af of het allemaal niet te vrijblijvend is en of het niet sneller kan gaan, terwijl anderen zich door het gekozen proces overvallen voelen en nog niet weten of ze überhaupt in een dergelijk proces willen instappen.
De commissie benadrukt dat zij niets van bovenaf wil opleggen. Geen enkele gemeente is gedwongen om mee te doen en ieder cluster mag het tempo van het samenwerken zelf bepalen. Wel ziet de commissie het belang en de urgentie van het clusteren, waardoor zij er alles aan wil doen de gemeenten te stimuleren en te faciliteren in het proces van samenwerken.

Na de plenaire inleiding en de vragen daarover, worden de vertegenwoordigers van de verschillende gemeenten verdeeld in clustergroepen, zoals die door de commissie zijn voorgesteld. In die groepen kan verder worden gepraat over de wensen en de mogelijkheden van de verschillende gemeenten als het gaat om clustering. Bij het verdelen blijkt dat de gemeenten een voorkeur hebben voor iets kleinere clusters dan voorgesteld. Een aantal clusters maakt alvast een nieuwe verdeling.

2. verslag van de gesprekken in de verschillende clustergroepen

cluster 1
(Zoutkamp, Ulrum, Halfambt, Leens-Mensingeweer, Warffum, Baflo, Usquert, Winsum, Sauwerd)

Wanneer de groep bij elkaar zit is gelijk al duidelijk dat dit een groot cluster is met ook een geografisch brede reikwijdte.  De vraag komt dan ook al snel op of het cluster niet te groot is. Wat hebben Sauwerd en Zoutkamp met elkaar? En is het realistisch om op die afstand een vruchtbare samenwerking te verwachten? Ook niet alle gemeenten in dit cluster zijn overtuigd van het belang van het clusteringsproces. PKN Zoutkamp en PKN Sauwerd geven aan zich overrompeld te voelen door het proces, dat maakt hen terughoudend. Sauwerd mist bovendien een goede terugkoppeling van wat er tot nu toe in gang is gezet. Ook PKN Winsum geeft aan zich terughoudend op te stellen. Aan de andere kant geven gemeenten als Halfambt, Warffum en Baflo aan wel graag van start te gaan en de meerwaarde in te zien van samenwerking.
Algemene conclusie van het gesprek is dat er moet worden gekeken of het cluster niet kan worden opgesplitst in twee kleinere clusters. Verder moet er eerst geïnvesteerd worden in een nadere kennismaking om zo ook een beter beeld te krijgen van wat je aan elkaar kunt hebben. Met zo’n nadere kennismaking zou na de zomer gestart kunnen worden.  De gemeenten die hebben aangegeven zich terughoudend op te stellen voelen bovendien het belang om eerst terug te koppelen naar de eigen kerkenraden alvorens verder mee te kunnen gaan en spreken in clusterverband.

Naar aanleiding van het clustergesprek op 24 mei is er een brief binnengekomen bij de commissie vanuit de PKN gemeente Halfambt. Zij zouden het jammer vinden wanneer het clusteringsproces vertraging oploopt en spreken de wens uit tot het op korte termijn onderzoeken van een mogelijk cluster bestaande uit: PKN Halfambt, PKN Warffum, PKN Baflo, Herv. gem. Usquert en PKN Winsum.

cluster 2
(Roodeschool PG, Uithuizen PG, Uithuizermeeden PG (afwezig),  Zandeweer HG)

Er bestaan al wat contacten onderling. Zo heeft een aantal belijdeniscatechisanten uit Roodeschool afgelopen jaar meegedraaid in de belijdenisgroep van Uithuizermeeden. Zandeweer zoekt op het moment toenadering tot Roodeschool. Ze zouden graag voor 10% meedoen met een nieuwe predikant. Samenwerking was er in het verleden ook met Uithuizen, maar dat is stukgelopen. Uithuizen staat ook open voor samenwerking in clusterverband. Er is al gezamenlijk jeugdwerk met Uithuizermeeden, bovendien wordt er ook samengewerkt met andere kerkgenootschappen binnen Uithuizen zelf. Het is jammer dat Uithuizermeeden deze avond niet aanwezig is. Zij zijn nodig om dit ‘kleine’ cluster te versterken.
Er wordt alvast voorgesteld om in de kerkbladen elkaar op de hoogte te houden van het vorming- en toerustingsprogramma en bijzondere activiteiten.
In september wil de groep weer bij elkaar komen om verder te spreken. Uithuizermeeden zal nadrukkelijk worden uitgenodigd voor deze bijeenkomst.
cluster 3
(Bedum PG, Onderdendam GK, Noord- en Zuidwolde HG en Zuidwolde GK)

In dit cluster is duidelijk sprake van één grote gemeente, aangevuld met een aantal kleine gemeenten. Dit maakt dat Bedum zich op dit moment nog wat terughoudend opstelt ook omdat ze het proces van clustering nog niet  intern hebben kunnen bespreken.
Er wordt wel gesproken over mogelijke punten van samenwerking zoals vorming en toerusting, erediensten, Jeugd- en jongerenwerk en activiteiten voor de leeftijdsgroep 30-50 jaar.
De groep wil graag verder praten, maar geeft daarbij aan geen ondersteuning nodig te hebben van de commissie op dit moment. De scriba van Bedum zal voor een uitnodiging zorgen en dan zullen de verschillende gemeenten uit het cluster verder aftasten wat de mogelijkheden zijn.

cluster 4
(Middelstum PG, Huizinge HG, Kantens PG, Westeremden)

Er is al sprake van enige samenwerking binnen dit cluster. Middelstum en Huizinge hebben gezamenlijk winterwerk. Westeremden werkt op dit moment samen met Stedum GK uit cluster 5, met een gezamenlijk diaconaal project en diensten in de zomer. Kantens werkt vooral samen met Chr. Geref en Vrijg. Kantens.
De gemeenten geven aan dat wanneer zij kijken naar de clustering het vooral van belang is dat de ‘eigen’ kerken behouden worden, met regelmatig een kerkdienst in de eigen kerk. De betrokkenheid is namelijk groter naarmate het ‘mijn kerk’ is. Dat moet dus altijd goed in het oog worden gehouden. Samenwerking de komende jaren zou kunnen op het gebied van vorming en toerusting. Er wordt besloten daar een start mee te maken. Verder is het mogelijk te kijken naar gezamenlijke zomerdiensten in de zes vakantieweken en samenwerking te zoeken op het gebied van diaconale projecten en bijvoorbeeld het voorbereiden van de kindernevendienstprojecten.

Hierover kan na de zomer worden verder gepraat.

cluster 5
(Ten Boer-Woltersum HG, Ten Boer GK, Ten Post GK, Garmerwolde-Thesinge PG, Stedum GK, Stedum-Ten Post-Lellens-Wittewierum HG)

Er bestaat al een heleboel samenwerking op verschillende terreinen. Men is zeer bereid om naar meer samenwerking te zoeken; men ziet er de noodzaak van, maar er is ook voorzichtig enthousiasme. In de loop van het gesprek ontdekken de deelnemers waarop er door verschillende gemeenten al wordt samengewerkt en waar die samenwerking verder uitgebreid kan worden. Daarvoor worden direct al plannen gemaakt.
Afgesproken wordt om in september met dezelfde groep nog eens bij elkaar te komen. Om te voorkomen dat er een tweede vergadercircuit ontstaat, wordt het idee geopperd om dat te laten samenvallen met het al geplande overleg tussen Ten Post GK, Thesinge-Garmerwolde PG, Stedum GK en Westeremden. Wellicht is dit samenwerkingsverband van (zeer) kleine gemeentes levensvatbaarder wanneer Ten Boer HG en GK ook meedoet. Maar daarvoor is meer overleg nodig.
Stedum-Ten Post-Lellens-Wittewierum HG wil graag op de hoogte blijven, maar wil in eerste instantie niet meedoen met de clustervorming.

 

3. Hoe nu verder?

Uit de verslagen van de verschillende clustergesprekken bij punt 2 wordt duidelijk dat de verschillende clusters vanaf het begin uiteenlopen in bereidheid om samen te werken en in de mogelijkheden die ze daarbij zien.
Dat is niet erg. Sterker nog, dat is voor de commissie R&R vanaf het begin ook het uitgangspunt geweest.
Ieder cluster werkt aan samenwerking op een eigen tempo dat voor alle deelnemende gemeentes haalbaar is. Voor sommige clusters, zoals cluster 5, kan nu al worden voortgebouwd op samenwerkingsbanden die de afgelopen jaren al langzaam zijn opgestart, terwijl in cluster 1 wordt aangegeven dat men elkaar eerst beter wil leren kennen. Ook daarvoor moet alle ruimte zijn.

- Cluster 3 rond Bedum, cluster 4 rond Middelstum en cluster 5 rond Ten Boer hebben in hun eerste gesprek al aangegeven in september verder te willen praten. Cluster 3 zal bij elkaar geroepen worden door de scriba van Bedum PG, cluster 4 en 5 zullen binnenkort een uitnodiging ontvangen vanuit de commissie R&R. Daarbij wordt in het geval van cluster 5 aangesloten bij het al geplande overleg tussen Stedum, Ten Post, en Thesinge-Garmerwolde.

-Cluster 2 rond Uithuizen zal ook een uitnodiging ontvangen namens de commissie R&R. De commissie zal apart contact opnemen met Uithuizermeeden PG om hen nadrukkelijk uit te nodigen voor deze bijeenkomst.

-Voor Cluster 1 is een brief vanuit de gemeente Halfambt PG binnengekomen met daarin een voorstel tot het opdelen van het cluster. Het voorstel is om in eerste instantie verder te praten met een cluster (1A) bestaande uit: Halfambt PG, Warffum PG, Baflo PG, Usquert HG en Winsum PG. Wij horen graag of deze gemeente in deze samenstelling verder willen praten. Zeker ook omdat Winsum heeft aangegeven nog wat terughoudend te zijn en vast te willen houden aan bestaande banden met Sauwerd.
Naast het voornoemde cluster zal er dan binnen cluster 1 nog een nieuw cluster ontstaan (1B), bestaande uit: Leens-Mensingeweer, Ulrum GK, Ulrum HG en Zoutkamp PG. Ook van hen willen wij graag horen of ze in die samenstelling willen verder praten.

Een aparte positie in dit cluster hebben Zoutkamp PG en Sauwerd PG ingenomen. Zij hebben aangegeven nog zeer terughoudend te staan tegenover clustering. Aan Zoutkamp PG ligt de vraag voor of ze samenwerking willen onderzoeken binnen het nieuwe kleinere cluster 1B met Leens en Ulrum.
Sauwerd valt in het door Halfambt beschreven voorstel buiten de voorgestelde clusters. In principe is dat niet de bedoeling. Gegeven de terughoudendheid tot nu toe is nu de vraag aan Sauwerd of zij verder willen praten in het cluster 1A met Winsum? Ook een eventuele overstap naar cluster 3 zou denkbaar kunnen zijn? Vanaf het begin hebben wij aangegeven dat deelname aan de clustering gewenst, maar niet verplicht is. Er is dus ook altijd ruimte op dit moment niet in te stappen! Wij horen dus graag meer over de positie van Sauwerd.
- Tot slot zijn ook de gemeente Stedum-Ten Post-Lellens- Wittewierum HG, en Bedum – Onderdendam HG nog niet genoemd. Deze gemeenten functioneren al binnen een apart ringverband met gelijkgestemde gemeenten uit de omgeving. Zij hebben aangegeven wel op de hoogte te willen blijven van het proces, maar in eerste instantie niet te willen meedoen in de clustervorming.

commissie Regionalisering en Revitalisering, augustus 2012